بررسی روند یک سال گذشته نشان میدهد بازار جوجه یکروزه همواره یکی از نقاط حساس زنجیره تولید مرغ بوده است. در سال گذشته، نوسانات قیمتی جوجه در برخی مقاطع به بیش از ۳۰ تا ۴۵ درصد افزایش مقطعی رسید که این موضوع مستقیماً بر هزینه تمامشده مرغ گوشتی اثر گذاشت.
با توجه به اینکه حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد هزینه تولید مرغ گوشتی مربوط به جوجه یکروزه است، هرگونه افزایش قیمت در این بخش میتواند موج جدیدی از افزایش قیمت در بازار مصرف ایجاد کند.
طبق اعلام اتحادیه مرغداران، چالشها عمدتاً در دو محور شکل گرفته است:
قیمتگذاری و نحوه عرضه جوجه یکروزه
محدودیتهای جابهجایی مرغ زنده بین استانها
این دو عامل در حلقههای ابتدایی زنجیره تولید قرار دارند و هرگونه بیثباتی در آنها، کل سیستم عرضه را تحت تأثیر قرار میدهد.
از منظر تحلیلی، اگر عرضه جوجه از مسیرهای غیرشفاف انجام شود، احتمال شکلگیری بازارهای موازی و قیمتگذاری خارج از چارچوب افزایش مییابد. سامانه بازارگاه با هدف ایجاد شفافیت و رهگیری معاملات طراحی شده و اکنون با اجباری شدن عرضه بخشی از تولید، نقش آن پررنگتر شده است.
اثرات احتمالی الزام عرضه در بازارگاه
مزایا:
شفافیت نسبی در معاملات
امکان کاهش فروش خارج از شبکه رسمی
امکان رصد آماری عرضه و تقاضا
چالشهای احتمالی:
احتمال کاهش انگیزه تولیدکنندگان جوجه در صورت اختلاف قیمت بازار آزاد و سامانه
ایجاد فشار نقدینگی در صورت تأخیر در تسویه
احتمال انتقال تنش به بخشهای دیگر زنجیره به علت برطرف نکردن عیوب اولین حلقه زنجیره
احتمال ایجاد رانت در توزیع جوجه در زمان های درخواستی مرغداران
احتمال عدم کنترل بیماری به علت عدم شفافیت شکل توزیع جوجه
وجود ایرادات سیستمی در ثبت نام و تاخیر در ارسال مخصوصا استان های دور دست
بازار قیمت مشخصی برای قیمت روز جوجه ارائه نمی دهد
حذف ارتباط های علمی بین خریدار و فروشنده
حذف پشتیبانی فروش و تعاملات فی مابین خریداران و فروشندگان مخصوصا برای 10 روز اول جوجه ریزی
بنا به گزارش ITPNews، منابع صنفی اعلام کردهاند که استمرار اختلافات بر سر قیمتگذاری و اجرای تعهدات عرضه جوجه یکروزه میتواند برنامهریزی تولید تابستانی را با اختلال مواجه کند و هزینه تمامشده مرغ را افزایش دهد.
